آقا محمد علي كرمانشاهي

78

مقامع الفضل

سال « 1 » ، واللّه العالم . واز بطلميوس حكيم نقل شده كه : فلك ثوابت يك دوره را تمام مىكند در مدّت سى وشش هزار سال « 2 » . ومحقق طوسي رحمه اللّه با آن علم گفته كه : در بيست وپنج هزار ودويست سال « 3 » . وشيخ محيي الدين در « فتوحات » گفته كه : در بيست وسه هزار ويكصد وشصت وهفت سال « 4 » ، واللّه العالم بحقيقة الحال . وفاضل قوشجى در معرفت ابعاد واجرام چنين گفته است كه : به رصد وحساب معلوم كرده‌اند كه دور زمين - يعنى محيطهء عظيمه كه بر زمين فرض كنند - هشت هزار فرسخ است وهر فرسخى سه ميل وهر ميلى سه هزار گز وهر گزى سى ودو إصبع ، وهر اصبعى مقدار عرض شش جوى معتدل ، وعرض هر جوى مقدار شش تار موى يال أسب است . وقطر زمين : دو هزار وچهار صد وچهل وپنج فرسخ است . ومساحت تمام روى زمين : بيست هزار بار هزار وسيصد وشصت وسه هزار وششصد وسى وشش فرسخ است . ومساحت مقدار معموره از روى زمين : چهار هزار بار ، هزار ششصد وهفتاد وشش هزار وهفتصد وچهل فرسخ است . وبعد مقعّر فلك قمر از مركز عالم : چهل ويك هزار ونهصد وسى وشش فرسخ است .

--> ( 1 ) اين كتاب را نيافتيم . ( 2 ) شرح المقاصد : 3 / 143 . ( 3 ) شرح المقاصد : 3 / 143 . ( 4 ) در مظانّش نيافتيم .